Adli sicil kaydı sildirme ya da halk arasında bilinen adıyla sabıka kaydını temizletme işlemleri, bir kişinin geçmişte hakkında verilmiş ve kesinleşmiş ceza veya güvenlik tedbiri kararlarının kayıt sisteminden silinmesini ifade eder. Bu süreç, kişinin hayatını yeniden düzenlemesi ve ceza geçmişinin olumsuz etkilerinden kurtulabilmesi açısından büyük önem taşır. Biz de bu içeriğimizde sabıka kaydı sildirme, adli sicil kaydı sildirme şartları ve konu ile ilgili pek çok detaydan bahsederek sizi bilgilendirmeye çalışacağız.
Adli Sicil Nedir?
Adli sicil, bir kişinin mahkemeler tarafından hakkında verilmiş ve kesinleşmiş ceza veya güvenlik tedbiri kararlarının kaydedildiği resmi veri tabanıdır. Adli sicil nedir? sorusuna en net ifade ile bu şekilde yanıt verebiliriz. Bu kayıtlar halk arasında “sabıkalı olmak” şeklinde ifade edilir. Ayrıca adli sicil kayıtları;
- İş başvurularında,
- Silah ruhsatı alımında,
- Memuriyet sınavlarında,
- Vize işlemlerinde,
- Noter işlemleri ve bazı kamu hizmetlerinde önemli rol oynar. Bu nedenle adli sicil kaydının gerektiğinde silinmesi hukuki ve pratik açıdan kritik öneme sahiptir.
Peki, sıkça kullanılan sabıka kaydı ve adli sicil kaydı ifadeleri aynı şeyden mi bahsediyor? Aslınca buna kısaca evet yanıtını verebiliriz.
Sabıka Kaydı ile Adli Sicil Kaydı Aynı Şey Midir?
Evet. Sabıka kaydı, adli sicil kaydının halk arasında bilinen ismidir. Mahkemelerce verilen ve kesinleşmiş ceza kararları bu kayıt sistemine işlendiğinde, kişilerin sabıka kayıtları oluşur. Sabıka kayıtlarının olması, kişinin yukarıda da bahsettiğimiz gibi pek çok başvuru sürecinde önemli etkiye sahiptir. Bu nedenle adli sicil arşiv kaydı sildirme talebi sıklıkla dile getirilmektedir. Tabii ki bu süreçte uzman bir avukattan destek alınması, sürecin sağlıklı şekilde ilerlemesi için son derece kıymetlidir.
Ceza Hukuku alanında merak ettiğiniz diğer konular hakkında da bilgi sahibi olmak isterseniz, ilgili içeriğimize göz atabilirsiniz.
Adli Sicil Kaydı Nereden Alınır?
Adli sicil kaydı (sabıkalı olup olmadığını gösteren belge) aşağıdaki yöntemlerle temin edilebilir:
- E-Devlet Üzerinden: www.turkiye.gov.tr adresi üzerinden giriş yaparak adli sicil belgesi kolayca alınabilir.
- Adliyeden Şahsen: Adliyelerdeki Adli Sicil Bürolarından nüfus cüzdanı ile başvuru yapılarak alınabilir.
- Konsolosluklar: Yurtdışında ikamet eden kişiler bulundukları ülkedeki Türk Konsoloslukları veya Büyükelçilikler aracılığıyla belge talep edebilir.
- Vekil Aracılığıyla: Avukatlar aracılığıyla alınacaksa, özel yetki içeren noter onaylı vekaletname gereklidir.
Adli Sicil Kaydında Hangi Bilgiler Bulunur?
Adli sicil kaydında yer alan bilgiler 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’na göre düzenlenmiştir. Bu bilgiler ise aşağıdakileri içermektedir.
Hapis Cezalarına İlişkin Bilgiler
Adli sicil kaydında hapis cezalarına ilişkin kararları şu şekildedir:
- Mahkumiyet kararı
- Koşullu salıverilme ve denetim süresi
- Ceza infazının tamamlandığına dair bilgiler
- Ceza zamanaşımı
Erteleme ve Alternatif Yaptırımlara Dair Bilgiler
Ertelenmiş bir hapis cezası varsa ya da alternatif kararlar verilmişse, ilgili kararlar şu şekildedir:
- Hapis cezasının ertelenmesi ve infaz sayılma şartları
- Kısa süreli hapis cezalarına seçenek olarak adli para cezası veya güvenlik tedbirleri
Adli Para Cezalarına İlişkin Bilgiler
Verilen ceza adli para cezası ile ilgili ise aşağıdaki bilgiler yer alacaktır:
- Hüküm bilgisi
- Ödeme ya da tazyik hapsi ile infaz durumu
Adli Para Cezası ile ilgili daha kapsamlı bilgi edinmek için içeriğimize göz atabilirsiniz.
Hak Yoksunluklarına İlişkin Kararlar
Herhangi bir hak yoksunluğu varsa, ilgili kayıtta aşağıdaki bilgiler yer alabilir:
- Belirli hak ve yetkilerin kullanılamaması
- Sürücü belgesi, ruhsat vb. belgelerin iptali
Yabancı Mahkeme Kararları
Yabancı mahkemeler ile ilgili bir karar söz konusu ise, Türk vatandaşlarına ilişkin yabancı ülkelerdeki cezai hükümlerin sonuçları kayıtlarda yer alacaktır.
Diğer Kayıtlar
Yukarıda belirtilen kayıtların yanı sıra diğer kayıtlar da bulunmaktadır. Bunlarla ilgili hükümler ve tedbirler ise şu şekildedir:
- Etkin pişmanlık veya şikayetten vazgeçme nedeniyle kaldırılan hükümler
- Genel ve özel af hükümleri
- Akıl hastalığı nedeniyle verilen güvenlik tedbirleri
Soruşturma ve Kovuşturma konuları hakkında da bilgi almak isterseniz, ilgili içeriklerimize göz atabilirsiniz.
Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir?
Adli sicil kaydının silinmesi, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 9 ve 10. maddelerinde düzenlenmiştir. Kural olarak, kişi hakkında verilen ceza veya güvenlik tedbirinin infazı tamamlandığında, ilgili kayıt adli sicilden “arşive alınır.” Arşive alınma, kaydın tamamen silindiği anlamına gelmez; yalnızca artık “adli sicil belgesinde” görünmez hale gelir.
Aşağıdaki hallerde adli sicil kaydı silinip arşive alınır:
-
Ceza veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması,
-
Etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması,
-
Şikayetten vazgeçilmesi nedeniyle cezanın bütün sonuçlarıyla ortadan kalkması,
-
Ceza zamanaşımının dolması,
-
Genel af ilanı,
-
Kişinin ölümü (bu durumda kayıt tamamen silinir).
Not: Ölüm durumunda kayıtlar tamamen silinir. Diğer durumlarda ise sadece sicil kaydı silinip arşive alınır.
Arşiv Kaydı ile Adli Sicil Kaydı Arasındaki Fark Nedir?
Adli sicil kaydı, kişi hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının ve güvenlik tedbirlerinin işlendiği resmi kayıttır. Hüküm kesinleştiğinde ve cezanın infazı devam ettiği sürece bu kayıt aktif olarak sistemde bulunur. Halk arasında sabıka kaydı denilen belge, esasen bu dönemdeki adli sicil kaydını ifade eder.
Cezanın infazı tamamlandığında kayıt doğrudan silinmez, arşive alınır. Arşiv kaydı, artık cezası bitmiş olan bir kişiyle ilgili hüküm bilgilerinin geçmişte işlenmiş bir karar olarak sistemde tutulmaya devam ettiği aşamadır. Yani devlet, bu bilgiyi tamamen yok etmez; sadece adli sicil kısmından çıkarıp arşiv bölümüne aktarır.
Bu yönüyle adli sicil kaydı, “aktif” nitelikte bir bilgidir; arşiv kaydı ise “tamamlanmış cezanın geçmiş kaydı”dır. Her iki kayıt da Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün sisteminde tutulur, ancak arşiv kaydı yalnızca belirli makamların erişimine açıktır.
Fark şu şekilde özetlenebilir:
| Kayıt Türü | Ne Zaman Oluşur | Kapsamı | Hukuki Niteliği |
|---|---|---|---|
| Adli Sicil Kaydı | Hüküm kesinleştiğinde ve infaz süreci devam ederken | Kesinleşmiş mahkûmiyet kararları ve güvenlik tedbirleri | Kişi hakkında aktif sabıka kaydıdır |
| Arşiv Kaydı | Cezanın infazı tamamlandıktan sonra | Bitmiş hüküm ve infaz bilgileri | Geçmiş mahkûmiyet bilgisidir, yalnızca belirli kurumlarca incelenebilir |
Sonuç olarak; adli sicil kaydı, hükmün devam ettiği dönemi gösterir. Arşiv kaydı ise artık infazı tamamlanmış bir mahkûmiyete dair bilginin sistemde saklandığı, geçmişte işlenmiş bir kararın kaydıdır. Bu nedenle geçmişin tamamen kapanması isteniyorsa, yalnızca adli sicil kaydının değil, arşiv kaydının da silinmesi gerekir.
Adli Sicil Kaydı Sildirme Şartları Nelerdir?
Adli sicil sabıka kaydı sildirme işleminin gerçekleştirilmesi, belirli şartlara bağlıdır. Bu şartlar ise aşağıdaki gibidir:
- İnfazın Tamamlanması: Adli para cezasının tamamen ödenmiş olması veya hapis cezasının bitmiş olması gerekir.
- Etkin Pişmanlık ve Şikayetten Vazgeçme: Bu hallerde hükmün tüm sonuçları ortadan kalktığı için adli sicil kaydı silinip arşivlenir.
- Zamanaşımı veya Genel Af: Zamanaşımı süresi dolmuş ya da genel af çıkmışsa kayıt otomatik olarak silinir.
- Kişinin Vefatı: Kişinin ölümü halinde tüm sicil ve arşiv kayıtları tamamen silinir.
Yukarıdaki şartların sağlanması durumunda adli sicil kaydı sildirilebilir ve silinebilir.
Adli Sicil Kaydı Silinmesi İçin Nasıl Başvuru Yapılır?
Her ne kadar kanun kayıtların kendiliğinden silineceğini belirtse de uygulamada bu süreç zaman alabilmektedir. Bu nedenle Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne adli sicil arşiv kaydı sildirme dilekçesi verilerek süreç hızlandırır. Dilekçeye aşağıdaki belgeler eklenmelidir:
- İnfazın tamamlandığına dair belge
- Etkin pişmanlık ya da şikayetten vazgeçme kararları (varsa)
- Vekil aracılığıyla başvuru yapılacaksa vekaletname
Başvurular şahsen veya bir ceza avukatı aracılığıyla yapılabilir.
Adli Sicil Arşiv Kaydı Sildirme Süreleri
Adli Sicil Kanunu’nun 12. maddesi uyarınca, arşiv kayıtlarının tamamen silinmesi için belirli sürelerin geçmesi gerekir. Bu süreler ise şu şekildedir:
-
Ölüm: Kayıtlar tamamen silinir.
-
Hak yoksunluğu doğuran mahkumiyetlerde:
-
Yasaklanmış Hakların İadesi ile: 15 yıl
-
Yasaklanmış Hakların İadesi Olmadan: 30 yıl
-
-
Diğer Mahkumiyetlerde: 5 yıl
-
Fiilin Suç Olmaktan Çıkması Halinde: Kayıtlar talep aranmaksızın tamamen silinir.
Arşiv Kayıtları İçin Süreleri Uzun Olan Suçlar
Yukarıda belirtilen sürelerin dışında olan bazı istisnai süreler de bulunmaktadır. İstisnai durumları oluşturan suçlar ise şu şekildedir:
- Devletin güvenliğine karşı suçlar
- Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar
- Rüşvet, zimmet, dolandırıcılık, hırsızlık
- Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar
- Uyuşturucu suçları, fuhuş, ihaleye fesat karıştırma
- Vergi kaçakçılığı, malvarlığı aklama gibi suçlar
- Bu suçlardan doğan arşiv kayıtları, infaz tamamlandıktan sonra yasaklı hakların iadesi varsa 15 yıl, yoksa 30 yıl sonra silinir.
Sonuç
Adli sicil kaydı sildirme ile ilgili hukuki desteğe ihtiyaç duyuyorsanız, Burak Temizer Hukuk Büromuzun deneyimli İstanbul ceza avukatı kadrosundan destek alabilirsiniz.
Adli sicil kaydı, kişinin geçmişteki mahkumiyetlerini yansıtan ciddi bir resmi kayıttır. Ancak belirli koşulların oluşması halinde bu kayıtların silinmesi ve bireyin sabıka kaydından arınması mümkündür. Sabıka kaydının silinmesi hem özel hem de kamu yaşamında kişiye yeni bir başlangıç yapma imkanı tanır.
Adli sicil kaydının silinmesi süreci ve arşiv kayıtlarının tamamen temizlenmesi karmaşık hukuki süreçler içerebilir. Bu nedenle bir ceza avukatı ile çalışmak hak kaybını önler ve süreci hızlandırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Adli Sicil Kaydı Nedir?
Adli sicil kaydı, bir kişinin kesinleşmiş mahkeme kararlarına dayanan ceza mahkumiyetlerinin kayıt altına alındığı resmi belgedir. Bu kayıtlar, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından tutulur.
Sabıka Kaydı ile Adli Sicil Kaydı Aynı Şey Midir?
Halk arasında “sabıka kaydı” olarak bilinen belge, aslında adli sicil kaydıdır. Her ikisi de kişinin ceza geçmişine ilişkin resmi bilgileri içerir. Ancak sabıka kaydı terimi hukuken yerine “adli sicil kaydı” kullanılmalıdır.
Adli Sicil Kaydında Hangi Bilgiler Yer Alır?
Adli sicil kaydında, kişinin mahkum olduğu suç türü, mahkeme kararı, cezanın süresi, cezanın infaz durumu ve karar tarihi gibi bilgiler yer alır. Sadece kesinleşmiş mahkeme kararları adli sicile işlenir.
Hangi Durumlarda Adli Sicil Kaydı Silinir?
Ceza infazının tamamlanmasının ardından, belirli sürelerin geçmesi ve kişinin yeniden suç işlememesi halinde adli sicil kaydı otomatik olarak silinir. Bu süreler suçun türüne göre 5, 10 veya 15 yıl olabilir.
Arşiv Kaydı Nedir? Adli Sicil Kaydından Farkı Nedir?
Adli sicil kaydı silinse bile, ceza geçmişine ait bilgiler arşiv kaydında tutulmaya devam edebilir. Arşiv kaydı, sadece yetkili mercilerin erişebileceği şekilde saklanır ve genellikle kamu görevine giriş, güvenlik soruşturması gibi durumlarda dikkate alınır.
Hangi Koşullarda Arşiv Kaydı Da Silinebilir?
Arşiv kaydının silinmesi için; kişinin ölmesi, mahkumiyetin affa uğraması ya da mahkeme kararıyla memnu hakların geri verilmiş olması gerekir.
Adli Sicil Kaydım Silinmiş. Ancak Arşiv Kaydım Nedeniyle İşe Alınmadım. Ne Yapabilirim?
Eğer arşiv kaydı nedeniyle mağduriyet yaşıyorsanız, haklı gerekçeleriniz varsa avukat vasıtasıyla ilgili kurumlara başvurarak arşiv kaydınızın silinmesini talep edebilirsiniz.
E-Devlet Üzerinden Alınan Sabıka Kaydı Tüm Bilgileri İçerir Mi?
E-Devlet üzerinden alınan adli sicil kaydı genellikle kişi talebine göre “Adli Sicil Kaydı Yoktur” veya “Belirli Kurumlara Sunulmak Üzere” düzenlenir. Arşiv kayıtları bu belgede yer almaz. Arşiv kaydı gerekiyorsa ayrıca talep edilmelidir.
Adli Sicil Kaydı Sildirme İşlemini Avukatla Yürütmek Zorunlu Mudur?
Zorunlu değildir; kişi kendisi de başvuru yapabilir. Ancak sürecin hukuki yönü karmaşık olabileceğinden, hak kaybı yaşanmaması için bir ceza hukuku avukatından profesyonel destek alınması önerilir.
Arşiv Kaydım Silinirse Sicilim Tamamen Temizlenmiş Olur Mu?
Evet, ilgili süreler dolduysa ve arşiv kaydı da silindiyse siciliniz tamamen temizlenmiş sayılır.
Ceza Paraya Çevrilmişse Yine de Sicile İşlenir Mi?
Evet. Hapis cezasının paraya çevrilmiş olması kaydın işlenmesini engellemez.
Yurtdışında Yaşayan Biri Sabıka Kaydını Nasıl Alabilir?
Eğer e-devleti yoksa bulunduğu ülkenin Türk Konsolosluğuna başvurarak alabilir.