İçeriğe geç

Memurların Soruşturulması | Memur Cezaları | 2026

Memurların Soruşturulması | Memur Cezaları | 2026

Memurların soruşturulması, son dönemde sıklıkla araştırılan konulardan bir tanesi. Çünkü memurlar, Devlet Memurları Kanunu uyarınca devlet ve diğer kamu tüzel kişilerince yürütülen sürekli ve asli kamu hizmetlerini yerine getirmekle sorumlu olan kişilerdir. Memurların başta Devlet Memurları Kanunu olmak üzere diğer kanunlar ve yönetmelikler tarafından belirlenen kurallara uyarak görevlerini yerine getirmesi gerekir. Memurlar bu kurallara riayet etmediklerinde veya memurlar hakkında bu kurallara riayet etmediklerine dair bir iddia gündeme geldiğinde idari soruşturma açılır.

Ayrıca memurlar hakkında görevleri ile ilgili bir suç işlediği iddiası ile de soruşturma açılması gündeme gelebilir. Bu tür soruşturmaya memurların adli soruşturulması denir. Bu durumda çoğu zaman yetkili makamlardan soruşturma izni denilen bir iznin alınması gerekmektedir. Ancak bazı suçlar özelinde soruşturma izni alınmadan da memurların adli soruşturulması yapılabilir.


Ceza Hukuku alanında merak ettiğiniz diğer konular hakkında da bilgi sahibi olmak isterseniz, ilgili kategorimizi ziyaret edebilirsiniz


Memurların Soruşturulması Ne Demektir?

Devlet memurları, görevlerini yerine getirirken başta Devlet Memurları Kanunu olmak üzere çeşitli kanun ve yönetmeliklerde belirlenen kurallara uymak zorundadırlar. Bu kurallara riayet edilmediğinde ya da bu kurallara karşı bir ihlal iddiası ortaya çıktığında yapılan soruşturmaya memurların idari soruşturulması denir. Ayrıca, memurlar hakkında görevleri ile ilgili olarak da işledikleri iddia edilen suçlar bakımından soruşturma yapılabilir. Buna da memurların adli soruşturulması denir.

Memurların Adli Soruşturulması İçin İzin Vermeye Yetkili Makamlar

Memurların adli soruşturulmasının yapılabilmesi için izni gereken makamlar şunlardır:

Memurların Adli Soruşturulmasında Soruşturma İzninin Talep Edilmesi

Cumhuriyet başsavcıları; memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri ile ilgili işledikleri suçlara dair herhangi bir ihbar veya şikâyet aldıklarında ya da böyle bir durumdan haberdar olduklarında, derhal toplanarak yalnızca kaybolma ihtimali olan delilleri tespit etmekle yükümlüdürler. İlgili memur veya kamu görevlisinin ifadesine başvurmadan, evrakın bir örneğini ilgili makama ileterek soruşturma izni talep ederler.

Memurların Adli Soruşturulmasında Ön İnceleme Safhası
Memurların Adli Soruşturulmasında Ön İnceleme Safhası

Memurların Adli Soruşturulmasında Ön İnceleme Safhası

Memurların adli soruşturulmasına izin vermeye yetkili olan makam, bir suç işlendiğini bizzat ya da kanunda belirtilen şekilde öğrendiğinde, derhal bir ön inceleme başlatır. Ön inceleme, izin vermeye yetkili merci tarafından bizzat gerçekleştirilebileceği gibi, görevli kılacağı bir veya birkaç denetim elemanı ya da inceleme yapılan kişinin üstü konumundaki memur ve kamu görevlilerinden biri veya birkaçı aracılığıyla da yapılabilir. İncelemenin, izin vermeye yetkili mercinin bulunduğu kamu kurum veya kuruluşu içerisinden belirlenen kişilerle gerçekleştirilmesi esastır. İşin niteliğine bağlı olarak, bu makam, incelemenin başka bir kamu kurum veya kuruluşunun görevlileri tarafından yapılmasını da ilgili kuruluştan isteyebilir.

Memurlar Hakkında Soruşturma İzni Verilmesi ya da Verilmemesi Kararlarına Karşı İtiraz

Yetkili merci, soruşturma izninin verilmesi veya verilmemesi ile ilgili kararını Cumhuriyet başsavcılığına, inceleme yapılan memur veya diğer kamu görevlisine ve varsa şikayetçiye iletir. Soruşturma izni verilmesine ilişkin karara karşı, inceleme yapılan memur veya diğer kamu görevlisi; soruşturma izni verilmemesi kararına karşı ise Cumhuriyet başsavcılığı veya şikayetçi, izin vermeye yetkili merciler tarafından verilen işleme koymama kararına itiraz edebilir.


Hakkımda Şikayet Var Mı? sorusunu yanıtladığımız içeriğimizi de inceleyebilirsiniz.


İtiraz süresi, yetkili makamın kararının tebliğinden itibaren 10 gündür. İtirazlar öncelikle incelenir ve itirazların en geç üç ay içinde karara bağlanması gerekmektedir. Soruşturma izninin itiraz edilmeden veya itirazın reddi ile kesinleşmesi durumunda ya da soruşturma izni verilmemesine ilişkin karara yapılan itirazın kabulü halinde, dosya derhal yetkili ve görevli Cumhuriyet başsavcılığına iletilir. İzin üzerine, ilgili Cumhuriyet başsavcılığı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ve diğer kanunlardaki yetkilerini kullanarak hazırlık soruşturmasını yürütür ve sonuçlandırır.

Soruşturma İzni Alınması Gerekmeyen Devlet Memurları

Genel idare esaslarına göre asli ve sürekli görevleri bulunmayan ve kamu gücünü kullanma yetkisine sahip olmayan devlet personeli, işçiler, kadrolara bağlı olmaksızın istihdam edilen sözleşmeli personel, devlet tarafından geçici olarak çalıştırılan personel.

Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar ve Milletvekilleri, Hâkim ve savcılar, Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları, Anayasa Mahkemesi başkan ve üyeleri, Yargıtay başkan ve üyeleri, Danıştay başkan ve üyeleri, Sayıştay başkan ve üyeleri, üniversite öğretim üyeleri ve yardımcıları, Jandarma Genel Komutanlığı mensuplarının mülki görevleri dışındaki görevleri nedeniyle, özel güvenlik personeli, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’na tabi avukatlar ve hazine avukatları, noterler, hakemler, bilirkişiler, kayyımlar ve hazne çalışanları, TRT, BDDK ve Rekabet Kurumu personeli, Belediye İktisadi Teşebbüsleri çalışanları, diyanet işleriyle ilgili personel, seçim işleriyle görevli personel, evlendirme memurları hakkında yapılacak olan soruşturmalarda soruşturma izninin alınmasına gerek yoktur.

Soruşturma İzni Alınmasına Gerek Olmayan Suçlar

Ağır cezayı gerektiren suçüstü halleri, Bankalar Kanunu’nda belirtilen suçlar, irtikap, rüşvet, basit ve nitelikli zimmet suçları, resmi ihale ve alım-satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarının açıklanması veya bu duruma sebebiyet verme suçları, görev sırasında veya görevle bağlantılı olarak kaçakçılık suçu, işkence ve eziyet suçları, Atatürk aleyhine işlenen suçlar, Cumhuriyet Savcılarının adli işlemlerle ilgili yazılı veya sözlü taleplerini yerine getirmeme suçu, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu’nun 4. maddesi hükmüne tabi suçlarla ilgili olarak soruşturma izni alınmasına gerek yoktur.

Memurların İdari Soruşturulmasının Aşamaları

Disiplin amiri, ilgili memurun işlediği suçu sonuçlandırmak amacıyla soruşturmayı başlatır ve Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği’ne göre, idari soruşturma konusunu ele alacak memurun görev yerini belirler. Soruşturmanın başlamasıyla birlikte, bir soruşturmacı atanır ve bu durum ilgili kişiye bildirilir. Bu aşamadan sonra ise memurun savunması alınır. Soruşturma sürecinde, atama ve başlama tarihleri, olaya katılan kişilerin kimlik bilgileri, memurun savunması, olayın tarihi ve saati, deliller ve değerlendirme sonuçlarıyla birlikte soruşturma hakkında bir rapor hazırlanır.

Memurların İdari Soruşturulması Sonucunda Verilebilecek Olan Cezalar 2026

Memurlar hakkında idari soruşturma sonucunda verilebilecek olan cezalar şunlardır:

Uyarma

Uyarma, memurun görev ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğini yazılı olarak bildiren bir ceza türüdür. Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

Kınama

Kınama, memurun görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazılı olarak bildirilmesidir. Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:


Müstehcenlik Suçu hakkında da bilgi almak isterseniz, ilgili içeriğimizi inceleyebilirsiniz.


Aylıktan Kesme

Aylıktan kesme, memurun brüt aylığından 1/30 ile 1/8 arasında bir kesinti yapılmasıdır. Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

Kademe İlerlemesinin Durdurulması

Kademe ilerlemesinin durdurulması, memurun mevcut kademede ilerlemesinin 1 – 3 yıl süreyle durdurulmasıdır. Bu cezanın gerektirdiği fiil ve haller şunlardır:

Devlet Memurluğundan Çıkarma

    Devlet Memurluğundan Çıkarma

Devlet Memurluğundan Çıkarma

Devlet memurluğundan çıkarma, memurun bir daha devlet memurluğuna atanamamasıyla sonuçlanan bir cezadır. Bu cezanın gerektirdiği fiil ve haller şunlardır:


Yüz Kızartıcı Suçlar konulu içeriğimiz hakkında da detaylı bilgi almak isterseniz, içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.


Memurların Soruşturulması Yargıtay Kararları

Yargıtay 4. Ceza Dairesi- Karar: 2008/20739
Yargıtay’ın bu kararında 4483 sayılı yasanın, kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri suçlarla ilgili olarak yargılanma usulünü düzenlediği ifade edilmektedir. Yasada belirtilen “kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar” ifadesi, yalnızca kamu görevlileri tarafından gerçekleştirilen ve görevle doğrudan bağlantılı olan suçları kapsar. Somut olayda 26.12.2006 tarihinde Kocaeli Belediye Başkanı olan sanığın, bir basın toplantısında eski belediye başkanına hakaret etmesi, görevle ilgili bir eylem olarak değerlendirilemez. Bu durumda, hakaret suçu kamu görevlisi tarafından görev sırasında işlenmiş olsa da 4483 sayılı yasadan yararlanma olanağı yoktur. Dolayısıyla C. Savcısının doğrudan dava açması gerektiğine yargıtay karar vermiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu- Karar: 2004/72
Yargıtay’ın bu kararında 4483 sayılı yasa, kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçların yargılanmasını düzenlediği ve bu suçların yalnızca görevle bağlantılı olanları kapsadığı ifade edilmektedir. Yasada, memurların görevleri nedeniyle işledikleri suçlar, memurluk sıfatıyla doğrudan ilişkili olan gerçek memur suçları ile bağlantılıdır. Örneğin, bazı suçlar sadece memurlar tarafından işlenebilirken, bazıları memurların dışında da işlenebilir. Yasada “görev sebebiyle işlenen suç” ifadesi, memuriyet görevinden doğan ve yalnızca memurlar tarafından işlenebilen suçları ifade eder. Bu bağlamda, somut olayda sanığın, müdür olarak görev yaptığı lisedeki bir törende bir öğretmeni tehdit etmesi, görevle doğrudan bağlantılı bir eylem değildir. Yargıtay bu nedenle dava açılması için idari mercilerden izin alınması gerekmediğine ve davanın genel hükümlere göre açılması gerektiğine karar vermiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu- Karar : 2003/270
Yargıtay’ın bu kararında sanığın Tedaş İşletmeleri’nde görevli olduğu sırada rüşvet aldığı iddiasıyla Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde dava açılmıştır. Mahkeme, sanığın göreviyle ilgili olmayan bir iş nedeniyle rüşvet aldığını belirterek, 4483 sayılı yasa gereği soruşturma izni alınması gerektiği görüşüyle yargılamayı durdurmuş ve dosyayı Zeytinburnu Kaymakamlığı’na göndermiştir. Kaymakamlık, sanığın kamu iktisadi teşebbüsü olan Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.’de sözleşmeli personel olduğunu belirterek, genel hükümler uyarınca işlem yapılması gerektiği yönünde dosyayı Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı’na iade etmiştir. Bu durumda olumsuz görev uyuşmazlığı ortaya çıkmıştır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 3628 sayılı yasanın düzenlemeleri uyarınca, zimmet, irtikap ve rüşvet gibi suçlar için 4483 sayılı yasanın hükümlerinin uygulanamayacağını, dolayısıyla soruşturma izni alınmasının gerekmediğini belirtmiştir. Mahkemenin, iddianamede belirtilen suç niteliğini değiştirme yetkisi bulunduğundan, dosyanın izin mercilerine gönderilmesine gerek olmadığı sonucuna yargıtayca varılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Soruşturma İzni Nedir?

Soruşturma izni, memurun veya diğer kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işlediği bir suç iddiasıyla ilgili olarak savcılık tarafından soruşturma yapılabilmesi için yetkili organ tarafından verilmesi gereken bir izindir.


Soruşturma konulu içeriğimizi de ziyaret edebilirsiniz.


Memurlar Hakkında Tutanak Tutulursa Ne Olur?

Memurlar hakkında tutanak tutulması, memur hakkında gerçekleştirilecek soruşturma için bir başlangıç teşkil eder. Dolayısı ile tutanak tutulması bir yaptırım teşkil etmeyip sadece soruşturmanın temeli için gereklidir.

Memurlara Hangi Durumda Soruşturma Açılır?

Memurlara karşı başta devlet memurları kanunu olmak üzere ilgili kanunlarda ve yönetmeliklerdeki kurallara uymadığı tespit edildiği veya iddia edildiği durumlarda ya da görevleri ile ilgili bir suç işlediği iddia edildiği durumlarda memurlar hakkında soruşturma açılır.

Memurlar Hakkında Açılan Soruşturmada Memur Savunma Hakkını Kullanmazsa Ne Olur?

Memurlar hakkında bir soruşturma açıldığı takdirde memurun kendisini açıklaması amacıyla savunma hakkı memura verilir. Ancak memur bu savunma hakkını kullanmak zorunda değildir. Memur savunma hakkını belirtilen sürede kullanmadığı takdirde savunma hakkından vazgeçmiş olur.

Amir, Memura Bağırabilir Mi?

Hayır, amir memura bağıramaz. Amir memura karşı , hakaret edemez, küçük düşürücü davranışlarda bulunamaz, alay edemez, fiili nitelik taşıyan herhangi bir saldırıda da bulunamaz.

Memurların Yapması Yasak Olan Davranışlar Nelerdir?

Memurlar; toplu eylemlerde bulunamazlar, grev yapamazlar, kazanç getirici faaliyetlerde bulunamazlar, hediye alamazlar, gizli bilgileri açıklayamazlar.

Soruşturma Geçiren Memur Açığa Alınabilir Mi?

Evet, soruşturma geçiren memur açığa alınabilir. Özellikle memur hakkında disiplin soruşturulmasına başlansa da başlanmasa da memur hakkında görevden uzaklaştırma kararı verilebilir, yani memur açığa alınabilir.

Hakkında İdari Soruşturma Açılan Memurun Savunması Nasıl Hazırlanmalıdır?

Hakkında idari soruşturma açılan memur, savunmasını hazırlarken meydana gelen olayı açık bir şekilde yazmalı, çok fazla detaya girmemeli, konudan sapmamalı ve alakasız bilgiler içermeyecek şekilde savunmasını hazırlamalıdır.

Memur Kendisi Hakkında Açılan Soruşturma Dosyasını Görebilir Mi?

Evet, memur kendisi hakkında açılan soruşturma dosyasını görebilir. Memur; soruşturma evraklarını inceleyebilir, tanık dinletebilir ya da savunmasının alınmasını da isteyebilir.

Memur Hakkında Açılan Soruşturma Ne Kadar Sürede Sonuçlandırılır?

Memur hakkında açılan soruşturmanın sonuçlanması herhangi bir süreye bağlanmamış olup bazen 1 ay sürebilirken bazen 1 yıl bile sürebilmektedir. O nedenle her somut olaya göre memur hakkında açılmış olan soruşturma farklı sürelerde sonuçlanabilmektedir.

Memurlar Hakkında Açılan İdari Soruşturmalar Ceza Kovuşturmasına Engel Olur Mu?

Hayır, memurlar hakkında açılan idari soruşturmalar ceza kovuşturmasına engel olmaz. Memur hakkında açılan bir idari soruşturmanın yanında ceza kovuşturması da yetkili makamlarca yapılabilmektedir.

Soruşturma İzni Alınmadan Memurlar Hakkında Soruşturma Yapılabilir Mi?

Savcılığın memurlar hakkında adli soruşturma yapabilmesi için yetkili makamdan soruşturma izni alması gerekmektedir. Soruşturma izni olmadan memurun ifadesinin alınması veya diğer soruşturma işlemlerinin gerçekleştirilmesi, dolayısıyla dava açılması hukuken mümkün değildir. Ancak bazı istisnalar saklıdır.

Görevi Kötüye Kullanma Suçunda Memurlar Hakkında Soruşturma İzni Alınması Gerekir Mi?

Görevi kötüye kullanma suçunda memurlar hakkında soruşturma izni alınması gerekmektedir. Görevi kötüye kullanma suçunu işleyen memurlar, noterler, avukatlar gibi kamu görevlileri hakkında soruşturma izni alınmadan soruşturma başlatılamaz.


Görevi Kötüye Kullanma Suçu konulu içeriğimize de göz atabilirsiniz.


Memurların Soruşturma İzni Verilmesinde Süre Nedir?

Yetkili mercinin, soruşturma izniyle ilgili kararını, suçun öğrenilmesinden itibaren ön inceleme dahil olmak üzere en geç otuz gün içinde vermesi gerekir. Bu süre, zorunlu durumlarda on beş günü aşmamak kaydıyla bir kez uzatılabilir.

Kaymakam Hakkında Soruşturma İznini Kim Verir?

Kaymakam hakkında soruşturma izni vermeye valiler yetkilidir. Vali tarafından izin verilerek ancak kaymakamlar hakkında soruşturma yapılabilmektedir.

Memurlara Verilen Soruşturma İzninin Kapsamı Nedir?

Memurlara verilen soruşturma izni, şikayet, ihbar veya iddia edilen olayları ve bunlara bağlı olarak ileride soruşturma sürecinde gündeme gelebilecek konuları kapsar.


Memurların soruşturulması ile ilgili hukuki desteğe ihtiyaç duyuyorsanız, Burak Temizer Hukuk Büromuzun deneyimli İstanbul ceza avukatı kadrosundan destek alabilirsiniz.


Burak Temizer Hukuk Bürosu Memurların Soruşturulmasına Yönelik Hizmetlerimiz

Burak Temizer Hukuk bürosu müvekkillerinin haklarını koruyan ve onlara her konuda destek veren bir hukuk bürosudur. Burak Temizer Hukuk bürosuna güvenerek memurların soruşturulması hakkındaki tüm yasal haklarınızın korunduğundan emin olabilirsiniz. Siz de sayfamızdaki iletişim bölümünden bizlere ulaşarak gereken hukuki yardımları alabilirsiniz.

                                                                                                                   NİSANUR CEBECİ

© 2026 My Blog — Tüm hakları saklıdır.